سکوریت برای مقاومت و خرد شدن بی‌خطر است و لمینت برای ماندن شیشه پس از شکست. برای نرده، سقف و کف شیشه‌ای، لمینتِ دو لایه سکوریت لازم است.
«سکوریت بگیرم یا لمینت؟» سؤالی است که جواب یک‌کلمه‌ای ندارد، چون این دو شیشه برای دو هدف متفاوت ساخته شده‌اند. سکوریت قرار است نشکند و اگر شکست، بی‌خطر خرد شود. لمینت قرار است اگر شکست، نریزد. فهم همین تفاوت، نصف تصمیم را می‌گیرد.
شیشهٔ سکوریت چیست؟
شیشهٔ سکوریت (تمپر یا حرارت‌دیده) همان شیشهٔ فلوت معمولی است که پس از برش و تراش، تا حدود ۶۲۰ درجهٔ سانتی‌گراد گرم و بعد با دمیدن هوای سرد به هر دو سطح، به‌سرعت سرد می‌شود. سطح شیشه زودتر از مغز آن سفت می‌شود و نتیجه یک لایهٔ فشاری روی سطح و یک ناحیهٔ کششی در میانه است. همین تنش ساختاری باعث می‌شود:
- مقاومت خمشی و ضربه‌ای شیشه حدود چهار تا پنج برابر شیشهٔ معمولی هم‌ضخامت شود؛
- تحمل اختلاف دمای بیشتری داشته باشد (برای شیشهٔ معمولی حدود ۴۰ درجه، برای سکوریت حدود ۲۰۰ درجه)؛
- و هنگام شکستن، به هزاران تکهٔ کوچک با لبه‌های نسبتاً کُند تبدیل شود.
بهای این مزایا این است که شیشهٔ سکوریت را بعد از کوره نمی‌شود برید، سوراخ کرد یا لبه‌اش را تراشید؛ هر دخالتی در لایهٔ فشاری کل قطعه را می‌ترکاند.
شیشهٔ لمینت چیست؟
لمینت از دو یا چند لایه شیشه ساخته می‌شود که با یک طلق میانی (معمولاً PVB، یا در کارهای سازه‌ای SGP) زیر حرارت و فشار به هم چسبیده‌اند. وقتی لمینت می‌شکند، تکه‌ها به طلق می‌چسبند و شیشه سر جایش می‌ماند؛ شکلی شبیه تار عنکبوت. شیشهٔ جلوی خودرو مثال آشنای لمینت است.
لمینت از جنس شیشهٔ معمولی (فلوت) هم ساخته می‌شود؛ در این حالت مقاومت ضربه‌ای آن چندان بیشتر از شیشهٔ معمولی نیست، ولی ایمنی پس از شکست را دارد. مزیت‌های جانبی لمینت هم جدی‌اند: طلق PVB بیش از ۹۹ درصد پرتوی فرابنفش را می‌گیرد و صدا را بهتر از شیشهٔ تک‌لایهٔ هم‌وزن کم می‌کند.
مقایسهٔ کنار هم
| ویژگی | سکوریت | لمینت معمولی | لمینتِ سکوریت |
|---|---|---|---|
| مقاومت ضربه | زیاد | کم تا متوسط | زیاد |
| رفتار پس از شکست | خرد و ریزش | ترک ولی سر جا | خرد ولی سر جا |
| برش پس از ساخت | ممکن نیست | ممکن است | ممکن نیست |
| کاهش صدا | معمولی | خوب | خوب |
| حفاظت فرابنفش | کم | زیاد | زیاد |
| هزینه | متوسط | متوسط | بالا |
کجا سکوریت کافی است؟
هر جایی که شیشه در ارتفاع کم است و اگر بشکند و بریزد، کسی از ارتفاع سقوط نمی‌کند: کابین دوش، پارتیشن اداری، درب‌های شیشه‌ای ورودی، رومیزی و قفسه. در این کاربردها سکوریت هم ایمن است و هم اقتصادی. ضخامت مناسب هر کدام را در راهنمای ضخامت شیشه سکوریت آورده‌ایم.
کجا حتماً لمینت لازم است؟
- نرده، جان‌پناه و بالکن شیشه‌ای: شکستن سکوریت تک‌لایه یعنی باز شدن یک حفره در لبهٔ پرتگاه.
- سقف شیشه‌ای و نورگیر: شیشه بالای سر افراد است؛ نباید روی سرشان بریزد.
- کف و پلهٔ شیشه‌ای: شیشه بار مستقیم آدم را تحمل می‌کند.
- ویترین‌هایی که امنیت در برابر سرقت مهم است: لمینت حتی پس از شکستن مانع ورود می‌ماند.
در بیشتر این موارد بهترین گزینه لمینتِ سکوریت است: دو لایه سکوریت با طلق میانی. هر لایه قوی است و اگر یکی هم بشکند، لایهٔ دیگر و طلق، قطعه را نگه می‌دارند. انجمن صنفی شیشهٔ اروپا (Glass for Europe) هم در راهنماهای ایمنی خود همین منطق را برای شیشه‌های پرخطر مطرح می‌کند.
PVB یا SGP؟
طلق PVB رایج‌تر و ارزان‌تر است و برای سقف، ویترین و بیشتر نرده‌ها کافی است. طلق SGP (یونوپلاست) سفت‌تر است، در گرما کمتر نرم می‌شود و بعد از شکستن هر دو لایه هم شیشه را صاف‌تر نگه می‌دارد. برای نرده‌های بدون دست‌انداز، کف شیشه‌ای و سازه‌های طره، SGP انتخاب حرفه‌ای‌تری است.
جمع‌بندی
سکوریت را برای مقاومت و ایمنیِ هنگام خرد شدن انتخاب کنید و لمینت را برای ماندن شیشه پس از شکست. وقتی هر دو را می‌خواهید، لمینتِ سکوریت تنها انتخاب درست است. اگر نمی‌دانید شیشه‌ای که تحویل گرفته‌اید واقعاً سکوریت است یا نه، راهنمای نشانه‌ها و استاندارد شیشه سکوریت را بخوانید.
